TADEUSZ SENDZIMIR (1894-1989)

Kim był W. I. Lenin, dawny patron nowohuckiego kombinatu - wie chyba każdy uczeń szkoły podstawowej. Dużo mniej jest znana postać obecnego patrona huty, Tadeusza Sendzimira, którego wynalazczość w technologii hutniczej specjaliści porównują z takimi dokonaniami w technice, jak przejście z łączności przewodowej na bezprzewodową lub przejście z pojazdów szynowych na bezszynowe.

Jeszcze w grudniu 1989 r., na wniosek NSZZ "Solidarność", Rada Pracownicza huty przyjęła uchwałę o odrzuceniu imienia Włodzimierza Iljicza Lenina jako patrona huty. 4 Maja 1990 r., w trakcie obchodów Dnia Hutnika, 40-letniej hucie pod Krakowem nadano nowe imię-Tadeusza Sendzimira. Poniżej przedstawiamy życiorys patrona.

Tadeusz Sędzimir Tadeusz Sendzimir był synem Kazimierza i Wandy z Jaskółowskich. Rodzice jego wychowali się i wykształcili w Krakowie i Wiedniu, po czym na stałe osiedli we Lwowie. Kazimierz Sendzimir był urzędnikiem państwowym w biurze nadzoru kopalń soli. Tadeusz był najstarszym z czworga rodzeństwa. Ukończył IV Gimnazjum Klasyczne we Lwowie, a potem Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej. Podczas I wojny światowej, jako młody absolwent Politechniki, pracował początkowo w kijowskich warsztatach samochodowych, a następnie w Rosyjsko-Amerykańskiej Izbie Handlowej. Umożliwiło mu to dokładne poznanie języków rosyjskiego i angielskiego.

Pod koniec I wojny światowej wyjechał, poprzez Władywostok, do Szanghaju, gdzie założył i uruchomił pierwszą w Chinach fabrykę śrub, drutu i gwoździ. Wydatnej pomocy finansowej w tym przedsięwzięciu i w realizacji pierwszych wynalazków udzielił mu Bank Rosyjsko-Azjatycki, na czele, którego w owym czasie stali Polacy: Jezierski, Jastrzębski i Krzywoszewski. W tym czasie Tadeusz Sendzimir ożenił się. 21 Listopada 1924 roku przyszedł na świat jego pierwszy syn- Michał. W roku 1929 Tadeusz wyjechał do USA. Jednakże wobec niełatwej sytuacji gospodarczej Stanów Zjednoczonych i niemożności znalezienia inwestora, w 1930 roku zdecydował się wracać do Polski.

Pomimo różnych trudności realizował swoje koncepcje dotyczące nowego sposobu cynkowania blach i walcowania taśm stalowych na zimno. W roku 1932 została uruchomiona w Hucie Pokój (Nowy Bytom) walcarka według pomysłu Sendzimira, a w roku 1933 T.Sendzimir uruchomił pierwszą w świecie linię technologiczną ciągłego wyżarzania i cynkowania blach stalowych na skalę przemysłową w Zakładach Firmy Śląski Przemysł Cynkowy S.A. w Kostuchnie.

Po odniesieniu sukcesu w Polsce, dzięki wzrastającemu zainteresowaniu jego wynalazkiem przez przemysł metalurgiczny we Francji, Anglii i USA, wynalazca przeniósł się w 1935 roku do Paryża, a później, wiosną roku 1939 do USA. Wybuch II wojny światowej zadecydował o jego dłuższym, a potem - stałym pobycie w USA.

W 1945 roku Tadeusz Sendzimir przeprowadził się do Waterbury w stanie Connecticut. Zamówienia na walcarki jego pomysłu nadchodziły już nie tylko ze Stanów Zjednoczonych, ale również z Europy, a nawet z Japonii.

Natychmiast po zakończeniu działań wojennych w Europie została przywrócona działalność biura Tadeusza w Paryżu. Kolejne biuro zostało wkrótce uruchomione w Londynie.

Za osiągnięcia w technice cynkowania już w 1949 roku swoje odznaczenie nadał mu Amerykański Instytut Cynkowania. W roku 1964 T. Sendzimir otrzymał Złoty Medal Międzynarodowego Zrzeszenia Galwanizatorów, a w rok później - zaszczytny Złoty Medal Brytyjskiego Instytutu Żelaza i Stali im. Bessemera. Połączono to z wyryciem nazwiska wynalazcy na murze budynku siedziby Instytutu w Londynie. T. Sendzimir doceniony został również w kraju. W maju 1973 roku Senat Akademii Gómiczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie nadał wybitnemu Polakowi tytuł doktora honoris causa. Zmarł l września 1989 r. w Waterbury.