Dlaczego warto zwiedzać Nową Hutę?

Historia miejsca, w którym powstała Nowa Huta sięga dużo odleglejszych czasów niż dzieje miasta, którego jest dzielnicą. Osadnictwo na tych terenach zostało zapoczątkowane ok. 7000 lat temu i dzieli się na wiele etapów. Wiele wytworów materialnych zachowało się z okresu ostatnich kilkuset lat, głownie w postaci architektury sakralnej, dworskiej i pałacowej. Fakt ich istnienia nie jest znany szerzej nawet mieszkańcom dzielnicy, nie doczekały się nigdy odpowiedniej promocji. Ich opisy zostały zawarte w opracowaniach i przewodnikach, które wydano wiele lat temu i są one dzisiaj mocno zdezaktualizowane.

Śledząc historię Nowej Huty można by rzec, że turystyka na tym obszarze ma wielowiekowe tradycje. W tych kategoriach można traktować dawne wizyty krakowian na uroczystościach odpustowych w Mogile. Splendoru temu miejscu dodaje fakt, że Kopiec Wandy odwiedził w 1840 roku sam C.K. Norwid.

Turystyka we współczesnym znaczeniu tego słowa zaistniała w Nowej Hucie już podczas jej budowy. Miała podówczas wymiar propagandowo-ideologiczny; przybywały tutaj wycieczki, także i zagraniczne, aby podziwiać rozwój "pierwszego socjalistycznego miasta w Polsce".

W obecnych czasach socrealistyczna część Nowej Huty znowu zaczyna wzbudzać zainteresowanie i istnieją szanse, aby stała się jedną z wielu, ale z pośród nich wyjątkową atrakcją turystyczną Krakowa. Jej głównym atutem jest niepowtarzalna urbanistyka i architektura. W opinii specjalistów Nowa Huta w porównaniu do innych miast socrealistycznych z państw byłego bloku wschodniego jest najlepszą realizacją. Gości zagranicznych zachwyca kompozycja która uwidacznia dążenia projektantów do realizacji doskonałego miasta socrealistycznego. Architektura, która w zamierzeniu miała opierać się na renesansie, a która w praktyce jest mieszanką renesansu, baroku i klasycyzmu, wypada również bardzo korzystnie i zasługuje na szerszą prezentację.

W kontekście systemu społeczno politycznego, w którym powstała Nowa Huta stanowi ona swego rodzaju magiczne wrota do epoki socrealizmu. Niewątpliwie wzbudzi ona zainteresowanie u turystów bardziej wymagających poszukujących czegoś nowego i innego, o specyficznej wrażliwości estetycznej i głębszym spojrzeniu na zagadnienia architektoniczne, społeczne i polityczne, ponieważ to one razem złożyły się na jej wizerunek.

Nowa Huta wymaga postrzegania w bardzo szerokim kontekście, przy równoczesnym odrzuceniu wszelkich uprzedzeń ideologicznych, ponieważ takie podejście gwarantuje docenienie jej jako swego rodzaju fenomenu, którym była i jest. (ŁK)